75 jaar ontwikkelingssamenwerking en effectiviteit

Bestuurskunde, vol. 31, pp. 3–13

Abstract

Doe wel en zie niet om'?'Doe wel en zie niet om.' Hoewel de achtergrond van dit oude gezegde anders is, past het goed bij dit themanummer.Het is dan ook niet de eerste keer dat het wordt aangehaald in literatuur over de effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking, ontwikkelingen in dat boeiende beleidsterrein en pogingen om de impact ervan met behulp van beleidsevaluatie te vergroten (Nekkers & Malcontent, 1999).Oorspronkelijk was de betekenis van 'Doe wel en zie niet om' gelegen in het plezierige, onbezorgde gevoel dat iemand kan overhouden aan 'het goede doen'.Zo iemand heeft dan een 'schoon geweten' en hoeft dus niet 'angstig om te zien of zijne daden worden gadegeslagen'.Wie 'wel doet', heeft geen kritiek te vrezen en eventuele lof of dank, hoewel je er niet op moet rekenen, is alleen maar plezierig.Op zich is dit al een treffende beschrijving van waarom sommigen ontwikkelingssamenwerking 'goed vinden'.Toch is de relevantie van het geloofsartikel voor dit themanummer van Bestuurskunde een andere: het gaat over ontwikkelingen op dit bijzondere terrein, de effectiviteit van het OS-beleid en de rol van beleidsevaluatie daarbij.En dan is volgens sommigen 'niet omzien' lange tijd het devies: er werd niet of niet goed geëvalueerd, evaluatoren komen tot tegenstrijdige bevindingen en er is ook nu nog slechts incidenteel een causaal verband te leggen tussen maatregelen en effect (vergelijk Liket, 2014).Tegelijkertijd is de beleidsevaluatie zelf in hoge mate schatplichtig aan het wél omzien na OS-maatregelen.Zowel door organisaties als de Wereldbank, de VN, de EU als door nationale staten -waaronder zeker ook Nederland -wordt veel geïnvesteerd in evaluatie.Typerend hiervoor: de stelselmatige uitbouw van evaluatiemethoden op dit boeiende beleidsterrein leidde de afgelopen drie jaar tot maar liefst twee Nobelprijzen, waaronder een voor de Nederlandse econoom Guido Imbens.

Authors 2

1. Peter van der Knaap Aachen

   Leiden University · Museo de San Isidro

   Affiliation as printed

   docent aan de Universiteit Leiden

   . 'Doe

   de achtergrond van dit oude gezegde anders

2. Yvonne Kleistra Aachen

   Leiden University

   Affiliation as printed

   docent aan de Universiteit Leiden

   bestemd voor anonieme bezoeker

   directeur Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB) bij het minis-terie van Buitenlandse Zaken. Dr. Y. Kleistra is universitair docent aan de Universiteit Leiden